Nieuwsbrief van het Forensisch Medisch Genootschap

Vijfde jaargang nummer 2, december 2003, verschijnt tweemaal per jaar.

Inhoud.

 1. Inleiding voorzitter.
2. Actualiteiten uit de Vakgroep Forensische Geneeskunde.
3. Informatie 8th CCC
4. Agenda.

1: Inleiding voorzitter.

 Van het bestuur.
Voor u ligt weer een nieuwe nieuwsbrief. Alhoewel compact bevat hij veel belangwekkende informatie over de forensisch geneeskunde en de komende veranderingen. Om deze reden wil het bestuur u wijzen op de komende algemene leden vergadering op donderdag 11 december in Amersfoort, bij de GGD Eemland. Wij willen met zoveel mogelijk leden in discussie treden en roepen u dan ook op om massaal naar de vergadering te komen.

Wij informeren u in deze nieuwsbrief over een aantal activiteiten die het bestuur heeft ondernomen, zodat u voorbereid op de vergadering deel kunt nemen aan de dialoog. Op de drempel van 2003 en met een spannend 2004 in het vooruitzicht verwachten wij een inspirerend en richtinggevend overleg.

De positie van de gemeentelijk lijkschouwer.
In direct contact met het Ministerie van Justitie is gebleken dat er aanzienlijke wijzigingen binnen de Wet op de Lijkbezorging (WLB) op stapel staan. Onder andere de discussie rond de gemeentelijk lijkschouwer en zijn taken zoals vastgelegd in de WLB zijn onderwerp van onderzoek, discussie en deze kunnen leiden tot aanzienlijke veranderingen. Welke concrete veranderingen uiteindelijk in de wet zullen worden opgenomen is nog niet te voorspellen, maar van een aantal deelaspecten kunnen wij melden dat deze onder de loep worden genomen. Dit zijn de definiëring van een speciale categorie overledenen (denk aan leeftijdscategorieën) waarbij er specifieke uitvoeringseisen aan de schouw worden gesteld. Verder worden de bevoegdheden van de gemeentelijk lijkschouwer (GL) onder de loep genomen. Er wordt gedacht aan een nieuwe procedure met instrumenten en onderzoeksmogelijkheden, nog buiten het strafrechtelijke kanaal (buiten de OvJ om), teneinde vragen rond het levenseinde te kunnen beantwoorden. Tot slot wordt gedacht over de eisen die aan de GL moeten worden gesteld.
Het bestuur van de FMG is gevraagd een rapport op te stellen waarin de contouren van een register van lijkschouwers zichtbaar worden gemaakt. Alhoewel het FMG een erkenning van de brede professionele invulling van de forensisch geneeskundige nastreeft, is gebleken dat dit binnen de komende veranderingen van de WLB nog niet haalbaar is. Het bestuur heeft een onafhankelijk adviesbureau ingeschakeld dat de levende ideeën heeft gecombineerd met de bestaande opleidingseisen en overige documenten waarin de toekomstvisie van het FMG is beschreven. Het rapport adviseert over een basis registratie, herregistratie eisen en last but not least een overgangssituatie. Basisregistratie is gebaseerd op cursorisch onderwijs, werk in de praktijk, aanvankelijk onder supervisie, een kwantum aan nascholing en bijscholingsactiviteiten, kortom de gebruikelijke kwaliteitsvereisten voor professionals in de gezondheidszorg. De herregistratie wordt op dezelfde leest geschoeid. In het advies voor de overgangssituatie heeft de eerdere opleiding FG (SSG, NSPOH) een belangrijke plaats gekregen, evenals het voorlopig register zoals dit bestaat bij het FMG. Op het moment dat de nieuwsbrief is voorbereid, kunnen wij nog niet melden hoe het rapport ontvangen is. Bovendien is dit alles slechts voorbereiding op wetgeving en er is met geen enkele zekerheid te voorspellen wat er uiteindelijk in de wettelijke vereisten over zal blijven van de adviezen. Het FMG heeft zijn visie kenbaar kunnen maken en dat is al een belangrijke stap.

Accreditering en certificatie.
Binnen het bestuur staat het belang van accreditering van beroepsopleiding hoog op de agenda. Wat vooral van belang blijft is aansluiting te vinden en te houden bij de overige ontwikkelingen op dit terrein. Er is gesproken over de instelling van een accrediteringscommissie en de ideeën hierover krijgen steeds meer gestalte. Met oog naar de initiatieven die worden genomen binnen andere beroepsgroepen binnen de sociale geneeskunde, verdient het aanbeveling te streven naar overeenkomstige accrediteringseisen en voorwaarden. Er zijn nog geen concrete stappen gezet in het aanzoeken van personen en formuleren van eisen, maar dit moment nadert.

Aansluiting bij de KAMG.
In verband met bovenstaande ontwikkelingen heeft het bestuur besloten een positieve aanbeveling te doen voor aansluiting bij de KAMG. Het bestuur ziet een duidelijke meerwaarde van de koepel van beroepsverenigingen binnen de sociale geneeskunde en is van mening dat "meedoen" voorkomt dat wij zelf het wiel moeten uitvinden. Vooralsnog heeft het lidmaatschap nog geen consequenties, behalve dat het FMG een stem krijgt in de vergadering van het KAMG. Als opvolger van de ter ziele gegane LVSG zal de KAMG in de toekomst wel een belangrijke rol spelen als vertegenwoordiger van verschillende wetenschappelijke beroepsverenigingen, onder andere naar KNMG. Het bestuur licht gaarne haar visie toe op de ALV.

Naamsverandering.
Op dit moment is het FMG door het KNMG erkend als wetenschappelijke beroepsvereniging. In die zin passen wij goed binnen de federatiestructuur die de KNMG nu vertegenwoordigt. Er is wel een opmerking gemaakt over de diversiteit van beroepsgroepen die het FMG nu nog vertegenwoordigt en die door de de naamgeving "Forensich Medisch Genootschap" nog goed tot uitdrukking komt. Voor de toekomst ontkomen wij niet aan het maken van keuzes. Het bestuur is zich er van bewust dat met toenemende professionalisering keuzes onvermijdelijk zijn. Wel is het zo dat forensische geneeskunde niet bestaat zonder de aanpalende disciplines binnen de tandheelkunde, psychiatrie, biologie, technische onderzoeksmethoden. Als discipline binnen de geneeskunde is het van belang om aansluiting te houden met de beleidsbepalende disciplines die tezamen de forensische wetenschappen vormen. Hoe dan ook, actueel is vermelding dat er in de toekomst vanwege de aansluiting bij KNMG een naamsverandering in Nederlandse Vereniging voor Forensische Geneeskunde en Wetenschappen wordt voorbereid.

Bestuurssamenstelling.
Het bestuur heeft op dit moment nog tenminste een vacature. Verder komen na de ALV in april tenminste de posities van 1e secretaris en vice voorzitter vacant doordat van dhr. Letmaath en dhr. Ten Haeve de zittingstermijn verstrijkt. Verder bekleedt ook de voorzitter een interim positie, die een definitieve invulling vergt. Er zijn veel taken die het bestuur op dit moment moet uitvoeren. Zoals geschetst staan wij wel op een kruispunt van wegen en is een goed bestuur van cruciaal belang voor de positie van de forensisch geneeskundige in de toekomst. Ik doe een dringend beroep op de leden om zich beschikbaar te stellen voor een bestuursfunctie. Het is niet altijd makkelijk, vergt inspanning maar het is ook leuk, interessant, en bepalend voor de toekomst van de forensische Geneeskunde. Meldt u aan!! Met meer en goede handen aan de ploeg kunnen wij invloed uitoefenen zodat de forensisch geneeskundige van morgen zich verzekerd weet van een stevige worteling in een actieve wetenschappelijke vereniging.

A.W. Lechner, fg, vz a.i.,
Namens het FMG Bestuur,
November 2003.

2: Actualiteiten uit de Vakgroep Forensische Geneeskunde.

 Het rapport Eerstelijns Forensische Geneeskunde in Nederland van de Vakgroep Forensische Geneeskunde is vorig jaar aanvaard door het bestuur van GGD Nederland. De belangrijkste aanbevelingen waren:

Het bestuur heeft zichzelf de verplichting opgelegd stappen te zetten om tot certificatie van eerstelijns forensisch medische diensten te komen.

Daarnaast is het FMG in opdracht van het ministerie van justitie bezig om tot een registratieprocedure voor lijkschouwers te komen. De toekomst zal uitwijzen of de gemeentelijk lijkschouwer een gemeentelijke functionaris blijft of dat voor een andere constructie gekozen wordt.

Over veel van deze aangelegenheden wordt al jaren gesproken, maar langzaam, maar zeker gebeurt er nu eindelijk wat.

Eén van de aanbevelingen van de vakgroep was dus het opzetten van een kenniscentrum eerstelijns forensische geneeskunde. De belangrijkste activiteiten van eerstelijns forensisch artsen zijn arrestantenzorg (met als bijzondere aandachtsgebieden intoxicaties en verslavingen) en de (uitwendige) lijkschouw op de plaats waar het lijk wordt aangetroffen. Deskundigheid op deze gebieden is binnen de groep van eerstelijns forensisch artsen ruimschoots aanwezig, maar het blijkt voor mensen die met vragen zitten, zoals minder ervaren forensisch artsen, behandelend artsen die een lijkschouw moeten verrichten (behandelend artsen verrichten meer dan 90% van alle lijkschouwingen), politiefunctionarissen en andere geïnteresseerden vaak moeilijk om op korte termijn antwoord op hun vragen te krijgen. Een expertisecentrum kan voor dit probleem een oplossing bieden.

Er is overigens een groot verschil tussen een uitwendige lijkschouw ter plaatse door een eerstelijns forensisch arts in samenwerking met de plaatselijke recherche en een sectie in het gerechtelijk laboratorium. De eerstelijns forensisch arts doet de eerste schifting ter plaatse (van de kleine 10.000 lijken die de lijkschouwers per jaar zien komen er uiteindelijk nog geen 1000 in Rijswijk op tafel) en hij is de aangewezen persoon om (samen met de recherche) het tijdstip van overlijden vast te stellen. Nadat een lijk een nacht in een koelcel heeft gelegen valt daar niet veel zinnigs meer over te zeggen. Ook bemonstering kan door de eerstelijns forensisch arts samen met de technische recherche ter plekke gedaan worden. Dit verdient de voorkeur, aangezien bemonstering het best zo snel mogelijk gedaan kan worden en omdat het vervoer van een lijk altijd een risico op contaminatie oplevert.

Het ligt dan ook niet erg voor de hand om het expertisecentrum eerstelijns forensische geneeskunde bij een tweedelijns instituut, zoals bijvoorbeeld een universitaire afdeling pathologie of het NFI, onder te brengen. In de GGD-wereld bestaan diverse expertisecentra, zoals bijvoorbeeld voor infectieziektenbestrijding, reizigersvaccinaties en medische milieukunde (LCM). Het expertisecentrum eerstelijns forensische geneeskunde zou op een vergelijkbare wijze opgezet kunnen worden. Er is veel kennis in het forensische veld in Nederland aanwezig en die kennis moet gebundeld en toegankelijk gemaakt worden. Niettemin is er op het terrein van de eerstelijns forensisch geneeskunde ook nog veel onduidelijk of zelfs onbekend. Het expertisecentrum zou zich ook moeten bezig houden met (wetenschappelijk) onderzoek. Er valt nog heel wat uit te zoeken en te beschrijven in de relatief kleine medisch forensische wereld. Op die manier kan de eerstelijns forensische geneeskunde op termijn eindelijk een serieus zelfstandig vakgebied worden. Erkenning en registratie volgen dan vanzelf.

Kees Das
Voorzitter Vakgroep Forensische Geneeskunde
GGD Nederland

3: Informatie 8th CCC.

Prof. Dr. Dirk Varenbergh, ondervoorzitter van het Koninklijk Belgisch Genootschap voor Gerechtelijke Geneeskunde, laat weten dat het organiserend comité druk bezig is met de voorbereiding van het achtste Cross Channel Conference in april 2004. De Belgische collega's hopen op een ruime belangstelling en bijdrage van hun Nederlandse collega's. Degene die een bijdrage willen leveren aan deze achtste CCC kunnen nog tot 21 december 2003 abstracts insturen. Informatie hierover is te verkrijgen bij het lokale secretariaat Chemiphar NV, t.a.v. Katia Vyncke, Lieven Bauwensstraat 4, B-8200 Brugge, +32 50 31 02 52, e-mail katia.vyncke@chemiphar.com. Informatie is ook te vinden op de website genoemd in de agenda.

4: Agenda.

Aanvullingen en wijzigingen in de agenda of mededelingen met betrekking tot symposia zullen op de website bekent worden gemaakt. (forgen.nl)

Colofon:
De FMG- nieuwsbrief is de nieuwsbrief van het Forensisch Medisch Genootschap en wordt uitgegeven onder verantwoordelijkheid van het bestuur van het FMG. De eindredactie van dit nummer werd gevoerd door Piet Wels.
Artikelen, brieven e.d. bedoeld voor publicatie kunt u sturen aan het secretariaat van het FMG.
Het secretariaat van het FMG, tevens secretariaat van de FMG-nieuwsbrief wordt gevoerd door S.P.H. Letmaath 1e secretaris FMG.
Het postadres van het FMG is
Forensisch Medisch Genootschap
p/a Nederlands Forensisch Instituut,
t.a.v. Mw. R. de Goeij / mw. M. Pex,
Postbus 3110, 2280 GC Rijswijk.
Tel: 070-4135719 / 730
fax: 070-4135455
Email: Secretariaat.FMG@nfi.minjus.nl
Website FMG: http://www.forgen.nl

Financiële transacties:
Girorekening: 43.20.962
Bankrekening: 53.41.25.921
ABN-Amro Driebergen-Rijsenburg.
Bij overmakingen op giro of bank gaarne vermelden:
t.n.v. Forensisch Medisch Genootschap.

Verenigingsregister; KvK.Rotterdam nr.40343291.